ÞIIR CINI

1

Süleyman'a karýsý telefon etti:
— Konuþan ben,

ben, Fahire.

Tanýmadýn mý sesimden?

Demek çok baðýrdým birdenbire.

Çýðlýk mý?

Belki...

Hayýr,

çocuklar hasta deðil.

Dinle beni:

Ýþini býrak da gel,

çabuk ol ama.

Telefonda anlatamam,

olmaz.

Daha kýyamet kadar vakit var akþama.

Saatlar, saatlar,

kýyamet kadar.

Sorma.

Dinle beni...

Hemen vapur bulamazsan

Üsküdar'a kayýkla geç.

Bir taksiye atla.

Paran yoksa

patrondan avans al.

Yolda hiçbir þey düþünme,

mümkün mertebe yalansýz gelmeye çalýþ.

Yalan kuvvetliye söylenir

ben kuvvetsizim.

Alay etme kuzum.

Evet kar yaðacak,

evet

hava güzel.

Koynuna girdiðim adam gibi

kocam gibi deðil,

büyüðüm, akýllým,

babam gibi gel...

 

2

Geldi Süleyman,

Fahire, kocasý Süleyman'a sordu:

— Doðru mu?

— Evet.

— Teþekkür ederim Süleyman.

Bak iþte rahatladým.

Bak iþte aðlamýyorum artýk.

Nerde buluþuyordunuz?

— Bir otelde.

— Beyoðlu tarafýnda mý?

— Evet.

— Kaç defa?

— Ya üç, ya dört.

— Üç mü, dört mü?

— Bilmiyorum.

— Bunu hatýrlamak bu kadar mý güç Süleyman?

— Bilmiyorum.

— Demek ki bir otel odasýnda.

Kim bilir çarþaflar nasýl kirliydi.

Bir Ýngiliz romanýnda okudum,

bu iþlere yarayan otellerde

kýrýk küvetler varmýþ.

Sizinkinde de var mýydý Süleyman?

— Bilmiyorum.

— Hele düþün,

toz pembe çiçekli, kýrýk bir küvet?

— Evet.

— Hiç hediye verdin mi?

— Hayýr.

— Çukulata, filân?

— Bir defa.

— Çok mu seviyordun?

— Sevmek mi?

Hayýr...

— Baþkalarý da var mý Süleyman?

— Yok.

— Olmadý mý?

— Hayýr.

— Bunu sevdin demek...

Baþkalarý da olsaydý

daha rahat ederdim...

Çok mu güzel yatýyordu?

— Hayýr.

— Doðru söyle, bak ne kadar cesurum...

— Doðru söylüyorum...

— Zaten gösterdiler bana.

Ýnek gibi karý.

Belimden kalýn bacaklarý...

Fakat zevk meselesi bu...

Bir sual daha, Süleyman:

Niçin?

— Bilmiyorum...

Karanlýkta pencerenin hizasýnda

karlý, aðýr bir çam dalý.

Bir hayli zaman oldu

sofada asma saat on ikiyi çalalý.

3

Süleyman'ýn karýsý Fahire

þunlarý anlattý kocasýna ertesi gün:

—... Dayanýlmaz bir acý halindeydi

kendime karþý duyduðum merhamet,

ölmeye karar verdimdi, Süleyman...

Annem, çocuklarým ve en önde sen

bulacaktýnýz karda ayak izlerimi.

Bekçi, polisler, bir tahta merdiven

ve bir kadýn ölüsü çýkaracaktýnýz

arka arsada bostan kuyusundan.

Kolay mý?

Gece bostan kuyusuna doðru yürümek,

sonra kenarýna çýkýp durarak

baþ aþaðý atlamak karanlýðýna?

Fakat bulmadýnýzsa eðer

karda ayak izlerimi

sade korktuðumdan deðil.

Bekçi, merdiven, polisler,

dedikodu, kepazelik,

aldatýlmýþ bir zevcenin intiharý:

komik.

Niçin öldüðümü anlatmak müþkül.

Kime? Herkese, sana meselâ.

Ýnsan, ölmeye karar verirken bile

insanlarý düþünüyor...

Sen yatakta uyuyordun

yüzün rahat,

her zaman nasýl uyursan

ondan evvel ve o varken.

Dýþarda kar yaðmaya baþladý.

Bir tek gecelikle çýkmak balkona:

Zatürree ertesi gün,

nümayiþsiz ölüvermek.

Hayýr,

hiç aklýma gelmedi nezle olmak ihtimali.

Yaktým sobamýzý.

Ýyice ýsýnmak lâzým ilkönce.

Ciðer bir çay bardaðý gibi çatlarmýþ.

Pencereye, kara bakýyorum:

«Eþini gaip eyleyen bir kuþ

gibi kar

geçen eyyamý nev baharý arar...»

Babam bu þiiri çok severdi.

Sen beðenmezsin.

«Saðdan sola, soldan saða lerzâný girizan...»

Lambayý söndürmeden balkona çýktým.

«... gibi kar

düþer düþer aðlar...»

Oturdum balkonda iskemleye.

Havada çýt yok.

Karanlýk bembeyaz.

Uykudayým sanki.

Sanki çok sevdiðim bir insan

korkarak beni uyandýrmaktan

yumuþacýk dolaþýyor etrafýmda.

Üþümüyordum.

Kederim duruluyor

berraklaþýyor.

Odanýn camlý kapýsýndan balkona vuran ýþýk

sýcak bir kumaþ gibiydi üstünde dizlerimin.

Ben rehavetli bir mahzunluk içinde

acayip þeyler düþünüyordum:

Feneryolu'ndaki çýnar

150 yaþýndaymýþ.

Ömrü bir gün süren böcekler.

Gün gelecek

insanlar çok uzun

çok bahtiyar yaþayacaklar.

Ýnsanýn yüreði ve kafasý var...

Ýnsanýn elleri...

Ýnsan?

Ne zamanki,

nerdeki,

hangi sýnýftan?

Onlarýn insanlarý,

bizim insanlarýmýz.

Ve her þeye raðmen

yeni bir dünya için yapýlan kavga.

Sonra sen

ben

bir kýrýk küvet

ve benim

kendime karþý duyduðum merhamet...

Kar durdu.

Sökmek üzre þafak.

Utanarak

odaya döndüm.

O anda uyansaydýn

sarýlýp boynuna...

Uyanmadýn.

Evet,

çok þükür nezle bile deðilim.

Þimdi?

Zaman zaman hatýrlayýp

zaman zaman unutacaðým.

Yine yan yana yaþayacaðýz

beni sevdiðine emin olarak.

4

Altý ay kadar geçti aradan.

Bir gece karý koca denizden dönüyorlardý.

Gökte yýldýzlar, aðaçlarda yaz meyveleri vardý.

Fahire birdenbire durdu

baktý muhabbetle kocasýnýn gözlerine

ve suratýna tükürür gibi bir tokat vurdu.

16.8.1940

Nazým Hikmet Ran